Niektóre z rozwiązań można zastosować bez większych nakładów. Na przykład wykorzystanie ciepła emitowanego przez kompresor do ogrzewania może przynieść znaczne oszczędności. Rozmowa z dr inż. Janem Filipczykiem, ekspertem Politechniki Śląskiej.

Czy temat efektywności energetycznej jest popularny wśród warsztatów samochodowych? Jak wielu przedsiębiorców o tym myśli?

dr. inż. Jan Filipczyk

Dr inż. Jan Filipczyk, ekspert Politechniki Śląskiej, współpracujący z firmą WSOP: Efektywność energetyczną należy rozpatrywać przynajmniej w trzech aspektach, tj. ograniczenia kosztów realizacji inwestycji, kosztów eksploatacji obiektu i ochrony środowiska. Energochłonność obiektu obsługowo-naprawczego w transporcie samochodowym związana jest zapewnieniem odpowiedniego komfortu cieplnego, odzyskiwaniem energii cieplnej oraz zapewnieniem możliwie niskiej energochłonności urządzeń technologicznych związanych z funkcjonowaniem obiektu. Istotnym czynnikiem mogącym poprawić efektywność energetyczną jest wykorzystanie niekonwencjonalnych źródeł energii.

Uwzględnienie problemu oszczędzania energii w projektowanym obiekcie zależy od obowiązujących przepisów w zakresie wymagań technicznych dla obiektów budowlanych, kosztów rozwiązań proekologicznych w zakresie infrastruktury technicznej i świadomości inwestora dotyczącej poszanowania energii oraz prognozowanego udziału kosztów energii w ogólnych kosztach funkcjonowania obiektu, co ma wpływ na opłacalność przedsięwzięcia inwestycyjnego. Poprawa efektywności energetycznej związana jest ze wzrostem nakładów inwestycyjnych. Przy ograniczonym budżecie na realizację inwestycji, oszczędność energii uwzględniana jest tylko w zakresie wymaganym przez obowiązujące przepisy. Chęć zastosowanie rozwiązań energooszczędnych zależy także od wielkości inwestycji, źródeł finansowania, a także rodzaju podmiotu gospodarczego realizującego inwestycję.

Obecnie techniczne rozwiązania zapewniające dużą efektywność energetyczną stosowane są najczęściej w dużych obiektach obsługowo-naprawczych typu zajezdniowego. Zapewnienie kilkuprocentowej oszczędności w zużyciu energii przekłada się na bardzo wymierne oszczędność związane z przyszłą eksploatacją obiektu. Ponadto uwzględnienie rozwiązań pozwalających na oszczędności energetyczne w fazie projektowania pozwala na ubieganie się o dodatkowe wsparcie finansowe z funduszy zewnętrznych przeznaczonych na ochronę środowiska. Proekologiczne podejście inwestorów do funkcjonowania obiektów obsługi samochodów można częściej zauważyć w przypadku inwestycji realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego czy też duże podmioty gospodarcze dysponujące znacznym kapitałem. W przypadku drobnych przedsiębiorców właściwe podejście do efektywności energetycznej jest znacznie rzadsze.

Jakiego typu rozwiązania projektowe służące obniżaniu zużycia energii i mediów są najbardziej typowe i najczęściej stosowane we współczesnych warsztatach?

Poprawę efektywności energetycznej można uzyskać zarówno dzięki obniżeniu kosztów energetycznych eksploatacji budynku, jak i zastosowanie mniej energochłonnych urządzeń i technologii w procesach obsługowo-naprawczych. Koszty energetyczne eksploatacji budynku zależą od jego parametrów cieplnych (izolacyjności termicznej), rodzaju zastosowanego ogrzewania, systemu wentylacji, systemów wykorzystania energii cieplnej wytwarzanej przez urządzenia, np. kompresory, systemów odzysku energii cieplnej z powietrza wywiewanego w układzie wentylacji, zastosowania systemów wykorzystujących energię słoneczną, itp.

Przyjęcie właściwych technologii, sposób organizacji pracy oraz dobór urządzeń obsługowo-naprawczych ma także wpływ na energochłonność eksploatowanego obiektu. Właściwe zaprojektowanie obiektu z uwzględnieniem przyjętej technologii obsługi samochodów może w znaczny sposób wpływać na koszt jego eksploatacji. Na przykład badanie stanu technicznego na stacjach kontroli pojazdów z krótkimi stanowiskami wymusza wykonywanie części prac przy otwartej bramie wjazdowej lub wyjazdowej. Właściwe rozmieszczenie urządzeń na stanowisku może ograniczyć przypadki, w których obie bramy (wjazdowa i wyjazdowa) muszą być jednocześnie otwarte, powodując duże starty ciepła w okresie zimowym. Zastosowanie właściwego systemu ogrzewania, np. zapewniającego odpowiednią temperaturę tylko na ograniczonej przestrzeni, w której znajduje się pracownik wykonujący badanie, zamiast systemów mających zapewnić odpowiednią temperaturę na całym stanowisku może być w takich przypadkach bardziej efektywne. System ogrzewania powinien być dobrany do przyjętej technologii i organizacji pracy.

Dobór urządzeń technologicznych powinien uwzględniać planowaną częstotliwość wykorzystywania, obciążenie technologiczne i energochłonność. Na przykład zastosowanie kompresora o zbyt dużej wydajności, niedostosowanej do potrzeb stosowanych technologii będzie miało istotny wpływ na pogorszenie efektywności energetycznej. Urządzenie rolkowe do pomiaru sił hamowania na kołach może być wyposażone w silniki napędowe o łącznej mocy 15 kW lub 40 kW, przy podobnych parametrach użytkowych. Jest to związane z zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi. Wybór urządzenia powinien być uzależniony zarówno od jego ceny, oczekiwanej trwałości, jak i planowanej częstotliwości wykorzystywania. Przy planowanym, sporadycznym wykorzystywaniu urządzenia jego energochłonność może mieć mniejsze znaczenie. Przy częstym wykorzystywaniu, zwłaszcza podczas badania pojazdów o dużym nacisku na oś, dobór urządzenia może mieć istotny wpływ na koszty zużycia energii elektrycznej.

Jakie inne rozwiązania poleca Pan do zastosowania w obiektach obsługowo-naprawczych?

Niedocenianym sposobem na poprawę efektywności cieplnej jest problem odzysku energii cieplnej traconej przy wywiewie powietrza przez instalację wentylacji, podczas odprowadzania spalin, przy odprowadzeniu ścieków do instalacji kanalizacji, wykorzystaniem energii cieplnej emitowanej przez urządzenia technologiczne. Efektywność zastosowania tego typu rozwiązań zależy od wielkości obiektu, obciążenia technologicznego, zużycia poszczególnych mediów. Niektóre rozwiązania techniczne, takie jak np. instalacje odzysku energii cieplnej z instalacji wentylacji są już powszechnie stosowane. Niestety bardzo często mimo zainstalowania nie są wykorzystywane. W funkcjonujących obiektach obsługowo-naprawczych można zauważyć niewykorzystywanie instalacji wentylacji ogólnej czy też odciągów spalin pomimo poniesionych dużych nakładów inwestycyjnych na ich zainstalowanie. Oczywiście nie może to nie mieć znaczenia dla komfortu pracy czy też zdrowia pracowników w dłuższej perspektywie czasowej. Niektóre z rozwiązań można zastosować bez większych nakładów. Wykorzystanie ciepła emitowanego przez kompresor do ogrzewania pomieszczeń lub wody może przynieść znaczne oszczędności. Stosowane kompresory w dużych obiektach obsługowych o mocy 11–16 kW emitują ciepło porównywalne z energią niezbędną do ogrzania małego domu.

Poważnym czynnikiem ograniczającym stosowanie rozwiązań zwiększających efektywność energetyczną są ich koszty. Zwłaszcza w przypadku małych obiektów decydującym czynnikiem o wyborze rozwiązań technicznych są koszty realizacji obiektu. Przyszłe koszty eksploatacji bardzo rzadko są brane pod uwagę. Inwestor mając do wyboru zastosowanie wyłącznie wentylatorów wywiewnych zapewniających odbiór techniczny obiektu lub instalację nawiewno-wywiewną z systemem odzysku energii, droższą od pierwszego rozwiązania nawet kilkukrotnie, bardzo często wybierze tańsze rozwiązanie.

Kontakt dla dziennikarzy

Bartłomiej Szepielak – email: b.szepielak [at] wsop.pl – tel. stac. (32) 332-49-30

Do pobrania

Kontakt z WSOP

Adres: Dworcowa 62, 44-190 Knurów
Kontakt: tel. (032) 332-49-30; fax (032) 332-48-48
Email: info@wsop.pl